به گزارش «سراج24»کشور روسیه از اوایل پاییز امسال همزمان با پیشروی گروههای تروریستی در خاک سوریه، حملات هوایی خود علیه داعش را با هماهنگی دولت اسد آغاز کرد. کرملین در ابتدا به دلیل آنچه که آن را «ضعف ائتلاف تحت رهبری آمریکا در مقابله با تروریسم» عنوان کرد و البته بنا به درخواست دولت مشروع سوریه وارد این کارزار شد اما از اواسط ابان ماه با سقوط یک فروند هواپیمای مسافربری روسیه در صحرای سینا در مصر که از شرمالشیخ عازم سن پترزبورگ بود و پیرو شائبه تروریستی بودن این حادثه، این حملات هوایی پراکنده، شکلی جدی تری به خود گرفت. در واقع، پس از مشخص شدن نتیجه تحقیقات درباره علت سرنگونی هواپیمای مسافربری روسیه و مشخص شدن نقش داعش در سرنگونی آن، انتظار اینکه مسکو حملات گستردهای را علیه مواضع داعش برای انتقام جویی از این اقدام تروریستی انجام دهد، وجود داشت و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری این کشور نیز در یک نطق تلویزیونی به مردم روسیه اطیمنان داد که حملات سختی را علیه داعش و عاملان سرنگونی هواپیمای روسی انجام خواهد داد.
از آن زمان تا کنون، جنگندههای روسی مرتبا مواضاع داعش در سوریه را هدف بمباران خود قرار داده اند و علاوه بر این، روسیه حملات موشکی گستردهای را نیز علیه این گروه تروریستی انجام داده است که بخشی از این حملات از طریق شلیک موشکهای کروز از دریا و بخشی دیگر توسط موشکهای دوربرد انجام شده است. اینکه حملات هوایی روسیه تا کنون به کمک چه تسلیحاتی انجام شده است، موضوعی است که در این گزارش به آن پرداخته شده است.
سایه «درنای سفید» بر سر داعش
روسیه در عملیات خود علیه نیروهای گروه تروریستی داعش در سوریه برای اولین بار از بمب افکن راهبردی خود به نام توپولف-۱۶۰ که بزرگترین و سنگین ترین هواپیمای جنگی جهان محسوب می شود، استفاده کرد. توپولف - ۱۶۰ که در ناتو با نام بلک جک شناخته می شود، یک بمب افکن راهبردی مافوق صوت ساخت شرکت توپولف است. این بمب افکن تا حدی از ویژگی پنهان کاری برخوردار است و به طور کلی قابل قیاس با بمب افکن آمریکایی «بی-۱ لنسر» است اما ابعاد آن بزرگتر و ظرفیت حمل مهمات بیشتری دارد.
این بمب افکن دارای قابلیت حمل بمبهای هستهای و تسلیحات متعارف و آخرین بمب افکن راهبردی ساخت شوروی است. این بمب افکن همچنین بزرگترین هواپیمای جنگی جهان، بزرگترین هواپیمای مافوق صوت و بزرگترین هواپیما با قابلیت تغییر شکل بال است که تاکنون ساخته شده است. نیروی هوایی روسیه در حال حاضر ۱۶ فروند از این بمب افکن غول پیکر را در اختیار دارد.
توپولف-۱۶۰ در دوران جنگ سرد به عنوان پاسخی به پروژه بمب افکن بی-۱ لنسر امریکا و با ماموریت اصلی شلیک موشکهای کروز هواپایه طراحی و تولید شد. توپولف-۱۶۰ امروزه سنگین ترین و از نظر توان حمل مهمات، قدرتمندترین بمب افکن حال حاضر دنیاست. این هواپیما به علت توانایی مانور بالا و رنگ سفید آن به «درنای سفید» معروف است.
سازه بدنه این جنگنده بر مبنای یک تیر تیتانیومی است که همه بخش های اصلی این پرنده به آن متصل می باشند. توپولف-۱۶۰ آخرین هواپیمای دارای بالهای متغیر است که تاکنون ساخته شده است و این ویژگی برای پرواز بهتر در سرعت های مختلف در آن به کار رفته است. سامانه رایانهای هواپیما بنابر سرعت موجود میزان عقب رفتگی بال را تنظیم می کند.
بالهای متغیر این هواپیما می توانند در سه حالت ۲۰ درجه برای فرود، ۳۵ درجه برای پرواز کروز یا گشتزنی عادی در آسمان و ۶۵ درجه برای پرواز در سرعتهای مافوق صوت قرار گیرند.
پوتین در داخل کابین توپولوف-160
در حالتی که بال ها کاملا به عقب برگشتهاند، از سطح داخلی بالها فلپهایی به صورت عمودی روی هر بال بلند میشوند که در سرعتهای بالا باعث ایجاد ثبات می شوند. همچنین در خط میانی وسط هواپیما و در امتداد چرخها، محفظههای حمل تسلیحات تعبیه شده اند. در انتهای مخروطی دم هواپیما نیز چترهای فرود آن قرار داده شده اند که به کاهش سرعت در هنگام فرود کمک می کنند. برد عملیاتی این هواپیما ۱۴۰۰۰ کیلومتر و سقف پرواز آن در ارتفاع ۱۶۰۰۰ متر و حداکثر سرعت این هواپیما در ارتفاع بالا ۲۰۰۰ کیلومتر بر ساعت و در ارتفاع پایین ۱۰۳۰ کیلومتر بر ساعت می باشد.
توپولوف -160 بلک جک همچنین می تواند جنگ افزارهای هستهای و متعارف شامل موشکهای دوربرد هستهای را حمل کند. این هواپیما برای دفاع از خود به موشکهای حرارت یاب و سامانههای مغشوش کننده رادار و پرتاب کننده شرارههای گمراه کننده مجهز شده است. همچنین امکان حمل موشک خا-۱۵ پی (نام ناتو: ای اس-۱۶) با برد ۲۰۰ کیلومتر در این جنگنده وجود دارد که می تواند به یک کلاهک اتمی یا متعارف ۲۵۰ کیلوگرمی مجهز شود. ظرفیت نهایی این بمب افکن ۴۰ تن بمب یا موشک است.
سوخو-۲۴
روسیه در عملیات هوایی خود علیه داعش از جنگنده سوخو-۲۴ نیز استفاده می کند که یک فروند از آن در منطقه مرزی سوریه و ترکیه توسط جنگنده «اف۱۶ اسی» ترکیه سرنگون شد. دفتر ریاست جمهوری ترکیه در بیانیهای علت سرنگون ساختن این جنگنده را ورود آن به حریم هوایی ترکیه اعلام کرد.
.
سوخو-۲۴ مشهور به فنسر یا شمشیرباز (در اصطلاح ناتو) یک جنگنده ضربتی مافوق صوت، دو کابینه، بال متغیر و دوموتوره ســـــاخت شــــرکت سوخو است. این هواپیما که نخستین سامانه ناوبری دیجیتالی شوروی را در خود دارد٬ نخستین پرواز خود را در سال ۱۹۷۰ انجام داد و از سال ۱۹۷۴ وارد ارتش شوروی شد و هم اکنون نیز در ارتش های روسیه، اوکراین، قزاقستان، الجزایر، سودان، سوریه و ایران در حال خدمت است. البته نیروی هوایی روسیه در حال جایگزینی تدریجی این هواپیما با جنگنده بمب افکن سوخو۳۴ است.
سوخو-۲۴ که پاسخ روسها به جنگنده بمب افکن اف-۱۱۱ آمریکاییها بود، به طور ویژه برای حملات ارتفاع پایین مافوق صوت به عمق خاک دشمن طراحی شده و طراحی بال متحرک آن باعث شده تا قابلیت فرود و برخاست کوتاه را داشته باشد.
بال بالای این هواپیما نیز باعث شده تا پرواز با ثباتی در ارتفاع پایین و مقاومت خوبی در مقابل جریان باد داشته باشد. این هواپیما با وزن خالی بیش از ۲۲ تن توانایی حمل ۸ تن مهمات از جمله بمبهای هستهای تاکتیکی و دیگر انواع بمب و موشک و راکت و سوخت اضافی را دارد.
تولید جنگنده بمب افکن بال متغیر آمریکایی اف-۱۱۱ در نیمه دهه ۱۹۶۰ تهدیدی جدی برای شوروی بود. به همین دلیل کارخانه سوخو هم مأمور ساخت هواپیمایی با قابلیتهای مشابه شد. برخی از اهداف طراحان سوخو در ساخت این جنگنده، قابلیت پرواز فراصوتی در ارتفاع پایین، توانایی اجرای عملیات در شب و روز و در کلیه شرایط جوی و قابلیت استفاده باندهای نامناسب و کوتاه بود.
پیشرفته ترین پدافند هوایی روسیه
مقامات روسیه پس از سرنگون شدن یک فروند سوخو-۲۴ توسط ترکیه اعلام کردند که قصد استقرار سامانه موشکی اس-۴۰۰ را در پایگاه هوایی الحمیمیم دارند. سامانه زمینی به هوای اس - ۴۰۰ مشهور به پیروزی نسل جدید سامانه پدافند هوایی روسیه است که نسخه بهبود یافته پدافند هوایی اس-۳۰۰ به شمار می رود.
این سامانه زمین به هوا قابلیتهای سامانه های دیگر از سری اس -۳۰۰ را به چالشی می کشد و برد آن حداقل دو برابر بیشتر از برد امآیام-۱۰۴ پاتریوت است. سامانه موشکی اس- 400 قادر به تشخیص همزمان 100 هدف و درگیر شدن با ۱۲ هدف به طور همزمان از محدوده 400 کیلومتری است که از جمله این هدفها، هواپیما، موشکهای کروز و موشکهای بالستیک است. اس-400 برای پوشش کامل پدافندی خود از موشکهای مختلفی استفاده می کند. گفته میشود، سامانه موشکی اس-400 تنها دارای یک نقص است و آن این که بخش الکترونیکت آن قدیمی شده است ولی از سایر جهات برتر از سامانه موشکی پاتریوت آمریکاست.
در صورت استقرار این سامانه در پایگاه هوایی الحمیمیم در نزدیکی لاذقیه، روسیه می تواند پوشش کامل و مناسبی از پدافند هوایی را در این منطقه ایجاد کند.
حملات موشکی روسیه علیه داعش
روســیه در حملات اولیه خـــود علیه گروه تروریستی داعش از موشکهای کروز با برد۱۵۰۰ کیلومتر که اصطلاحا میان بردخوانده می شوند استفاده کرد اما پس از آنکه داعش مسئولیت سقوط هواپیمای روسی را به تلافی مداخله نظامی این کشور در سوریه بر عهده گرفت، روسیه از موشک های دوربرد خود نیز برای نابودی مواضع داعش رونمایی کرد.
به گفته منابع روسی، ۱۰ ناو جنگی روسیه در عملیاتهای مسکو علیه تروریستها حضور دارند که از این میان ۶ فروند ناو در دریای مدیترانه قرار دارند. عمده حملات موشکی روسیه علیه داعش از عرشه این ناوها صورت می گیرد. وزیر دفاع روسیه چندی پیش از شلیک۱۸ موشک کروز به ۷ نقطه از مواضع تروریستهای داعشی در سوریه توسط ناوهای جنگی مستقر در دریای خزر خبر داد.
شلیک موشک از زیردریایی
زیردریایی بزرگ روسیه به نام بی - ۲۳۷ در دریای مدیترانه و در نزدیکی آبهای سوریه مستقر است و با استفاده از موشکهای بالدار کالیبر، مواضع داعش در سوریه را مورد هدف قرار میدهد. این زیردریایی رادارگریز با سوخت دیزل کار می کند و ساخت آن در سال ۲۰۱۱ اغاز و در سال ۲۰۱۴ به پایان رسید.
شلیک موشک از این زیردریایی علیه مراکز داعش نخستین شلیک عملیاتی این زیردریایی به شمار میرود. زیردریایی بی -۲۳۷ با طولی ۷۳ متر و عرض ۹/۹ متر می تواند حداکثر ۳۰۰ متر در عمق دریا فرورود. این زیردریایی ۵۲ نفر نیرو و۳۰۰ میلیون دلار قیمت دارد. پیش از این، ارتش روسیه ۲۶ فروند موشک کالیبر را نیز از طریق ناوهای دریای خزر خود به سمت مراکز داعش در شمال سوریه شلیک کرده بود. بنا بر برخی گزارشها این موشکها فاصله ۱۵۰۰ کیلومتری دریای خزر تا سوریه را با عبور از آسمان ایران و عراق طی و به مراکز داعش اصابت کرده بودند.
موشک جدید روسیه برای نبرد با داعش
به گزارش منابع غربی، فدراسیون روسیه اخیرا یک موشک قاره پیما با سر جنگی چندگانه موسوم به بولاوا را آزمایش کرده که توانمندی بسیاری در نبردهای موشکی دارد. بولاوا یک موشک سطح به سطح قارهپیما با برد ۸ هزار کیلومتر و مجهز به سرجنگی چندگانه است که رهگیری آن را توسط سامانههای پدافند موشکی بسیار دشوار می کند و اخیرا این موشک بار دیگر توسط مسکو آزمایش شده است. دفتر مطبوعاتی وزارت دفاع روسیه نیز چندی پیش پرتاب آزمایشی این موشک از زیردریایی «ولادیمیر مونوماخ» روسیه را تائید کرد. موشک قارهپیما بولاوا عمدتا از زیردریایی شلیک میشود و قرار است جایگزین موشک سوخت جامد آر 39ریف شود. گفته میشود که این موشک گونه جدیدی از موشک توپول-ام روسیه است که البته از نظر برد و نحوه شلیک (شلیک زیردریایی) با موشک توپول- ام متفاوت است. نیروی دریایی روسیه هم اکنون سه زیردریایی هسته ای دارد که موشکهای بولاوا را با خود حمل میکنند.
با توجه به اینکه در چند ماه اخیر روسیه ارادهای جدی را در مبارزه با داعش به نمایش گذاشته است، بعید نیست که این کشور همچون موشک کلاب و کالیبر که بارها علیه اهداف داعش شلیک شده اند، از این موشک نیز برای حمله به اهداف تعیین شده در شرق سوریه استفاده کند.
بسیاری از پرتاب های قبلی بولاوا طی دهه گذشته با شکست مواجه شده اما پرتاب های موفقیت آمیز اخیر این احتمال را مطرح کرده است که شاید روسیه در آینده نزدیک برای مقابله با طرح سپر موشکی آمریکا و ناتو در شرق اروپا و به نمایش گذاشتن دوباره قدرت بازدارندگی خود٬ از این موشک قاره پیما نیز علیه مواضع گروههای تروریستی در سوریه و عراق استفاده کند
با وجود حملات هوایی گسترده روسیه علیه داعش، پوتین اخیرا با تاکید بر اینکه آنچه تا کنون رخ داده، تنها بخش کوچکی از توان نظامی روسیه بوده، اعلام کرده است که در صورت لزوم روسیه از تمام توان نظامی و دفاعی خود برای مقابله با داعش و دیگر گروههای تروریستی در سوریه استفاده کرده و ارتش روسیه به صورت همه جانبه از زمین٬ دریا و آسمان به مواضع داعش یورش خواهد برد. وی همچنین در تازهترین اظهارنظر خود ابراز امیدواری کرده است که برای نابودی داعش روسیه نیازی به استفاده از تسلیحات هستهای خود پیدا نکند.
